وقتی یک اسم از الگوریتم‌ها خطرناک‌تر می‌شود
وقتی یک اسم از الگوریتم‌ها خطرناک‌تر می‌شود
اینستاگرام قرار بود جایی برای دیده شدن باشد اما حالا به جایی برای نادیده گرفتن تبدیل شده است. حذف یا محدودسازی محتوای مرتبط با نام " سردار سلیمانی، سردار دل‌ها " فقط یک اختلال فنی نیست نشانه‌ای روشن از سانسور هدفمند است. سانسوری که نه با فریاد، بلکه با سکوت عمل می‌کند و دقیقاً به همین دلیل خطرناک‌تر است.

جارچی آذربایجان؛ سمیه گل محمدی/ کاربران ایرانی بارها از حذف پست‌ها، کاهش ناگهانی بازدید و محدودیت انتشار محتواهایی با نام سردار سلیمانی در اینستاگرام خبر داده‌اند؛ روندی که پرسش‌های جدی درباره سیاست‌های پلتفرم‌های جهانی مطرح می‌کند.

سانسور خاموش؛ مدل جدید حذف

سانسور دیگر شبیه دهه‌های گذشته نیست خبری از بستن روزنامه یا قطع سیگنال نیست امروز، محتوا هست اما دیده نمی‌شود یک کارشناس رسانه‌های دیجیتال در گفت‌وگو با ما می‌گوید: الگوریتم‌ها بلدند چطور بدون اعلام رسمی، یک موضوع را دفن کنند، این نوع سانسور واکنش‌برانگیز نیست اما اثرگذار است.

چرا «نام» اهمیت دارد؟

در جنگ روایت‌ها نام‌ها فقط واژه نیستند حامل معنا هستند، سردار سلیمانی برای بخشی از افکار عمومی صرفاً یک فرد نیست نماد یک مسیر است. حذف این نام تلاش برای قطع پیوند میان مخاطب و آن معناست.

به اعتقاد یکی از پژوهشگران ارتباطات در تبریز وقتی یک پلتفرم با یک اسم مشکل دارد، یعنی آن اسم هنوز زنده است.

اینستاگرام و ادعای بی‌طرفی

پلتفرم‌ها خود را بی‌طرف معرفی می‌کنند اما تصمیم‌گیری درباره دیده‌شدن یا نشدن محتوا ذاتاً سیاسی است. وقتی نام یک فرمانده مقاومت محدود می‌شود اما محتوای خشونت‌آمیز دیگر آزادانه گردش می‌کند، بی‌طرفی به یک شوخی تبلیغاتی تبدیل می‌شود.

ترس از بازنشر

آنچه پلتفرم‌ها از آن هراس دارند بازنشر است نه بازنشر یک عکس بلکه بازتولید یک روایت، هر پست درباره سردار سلیمانی فرصتی برای بازخوانی مفاهیمی چون مقاومت، استقلال و ایستادگی است؛ مفاهیمی که با منطق پلتفرم‌های غرب‌محور همخوانی ندارد.

*

ممنوعیت نام سردار سلیمانی در اینستاگرام، بیش از آنکه قدرت پلتفرم‌ها را نشان دهد، ترس آن‌ها را عیان می‌کند. تاریخ رسانه ثابت کرده حذف نام‌ها، به حذف معنا منجر نمی‌شود. گاهی فقط باعث می‌شود آن معنا، عمیق‌تر و ماندگارتر شود.