جارچی آذربایجان/ علی اکبر همراز؛ سالهاست مدیریت شهری در بسیاری از نقاط جهان از شیوههای سنتی فاصله گرفته و به سمت حکمرانی مبتنی بر داده حرکت کرده است. در این الگو، فناوری تنها ابزاری برای مکانیزه کردن فرآیندها نیست، بلکه به بخشی از ساختار تصمیمسازی تبدیل میشود. اطلاعات جمعآوری میشوند، تحلیل میشوند و سپس مبنای تصمیم مدیران قرار میگیرند.
تحول دیجیتال دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود؛ جایی که داده، فناوری و مدیریت در کنار یکدیگر قرار میگیرند تا تصمیمهای دقیقتر، سریعتر و کمهزینهتر گرفته شود. در چنین مدلی، مدیر شهری پیش از اجرای یک پروژه، میتواند پیامدهای آن را ارزیابی کند، نیاز واقعی شهروندان را بشناسد و منابع محدود را در مناسبترین محل هزینه کند.
یکی از مهمترین مزیتهای تحول دیجیتال، کاهش تصمیمهای سلیقهای است. هرچه اطلاعات دقیقتر و شفافتر باشند، احتمال خطا، دوبارهکاری و هدررفت منابع کاهش مییابد. از سوی دیگر، امکان نظارت عمومی نیز افزایش پیدا میکند و شهروندان بهتر میتوانند عملکرد مدیران را ارزیابی کنند.
تحول دیجیتال همچنین موجب میشود سازمانهای مختلف شهری از حالت جزیرهای خارج شوند. هنگامی که سامانههای اطلاعاتی شهرداری، حملونقل، خدمات شهری، آتشنشانی، فضای سبز و سایر بخشها با یکدیگر ارتباط داشته باشند، تصویر کاملتری از وضعیت شهر در اختیار مدیران قرار میگیرد. چنین هماهنگیای سرعت واکنش به بحرانها را افزایش داده و کیفیت برنامهریزی را ارتقا میدهد.
با این حال، تحقق تحول دیجیتال تنها با خرید نرمافزار یا تجهیز سازمانها به فناوری امکانپذیر نیست. آنچه اهمیت بیشتری دارد، تغییر فرهنگ مدیریتی است. مدیران باید به این باور برسند که تصمیمهای مبتنی بر داده، قابل اعتمادتر از تصمیمهایی هستند که صرفاً بر تجربه یا برداشتهای شخصی استوارند.
از سوی دیگر، سرمایهگذاری بر آموزش نیروی انسانی نیز اهمیت ویژهای دارد. کارشناسان و مدیران باید توانایی تحلیل داده، استفاده از سامانههای هوشمند و بهرهگیری از ابزارهای نوین تصمیمسازی را به دست آورند. بدون سرمایه انسانی توانمند، حتی پیشرفتهترین زیرساختهای دیجیتال نیز کارایی لازم را نخواهند داشت.
تحول دیجیتال در نهایت به معنای تغییر شیوه حکمرانی است؛ تغییری که شفافیت، پاسخگویی، بهرهوری و مشارکت شهروندان را افزایش میدهد. شهرهایی که امروز این مسیر را آغاز میکنند، فردا در مدیریت منابع، جذب سرمایه، کاهش هزینهها و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان موفقتر خواهند بود.
آینده مدیریت شهری، آیندهای دیجیتال است. هرچه این تحول زودتر آغاز شود، فاصله شهرهای ایران با استانداردهای جهانی کمتر خواهد شد و تصمیمگیری شهری از واکنش به بحرانها به سمت پیشبینی، برنامهریزی و مدیریت هوشمند حرکت خواهد کرد.
